 Zahvaljujući vazduhu koji krepi i jača organizam, planina Zlatar u jugozapadnoj Srbiji sve je omiljenija destinacija i utočište onima koji bi da bar na kratko pobegnu od uzavrelog gradskog asfalta i u gotovo netaknutoj prirodi dišu punim plućima. Zbog planinskog vazduha bogatog terpentinom i ozonom i gustih četinarskih šuma, koje prekrivaju najveći deo površine, planinu Zlatar s pravom nazivaju i fabrikom crvenih krvnih zrnaca.
Da je planinski vazduh na Zlataru lekovit, znalo se još u davnoj prošlosti. U njedrima planine svoje nastambe gradili su stari Grci i Rimljani, a u njegovim lepotama i plodovima prirode uživali i pojedini članovi kraljevske loze Nemanjić, koji su u na planinskim padinama u 13. veku podigli svoju zadužbinu, manastir Mileševa.
Prvu naučnu potvrdu lekovitosti svog vazduha Zlatar je, međutim, dobio tek pre tri decenije, kada je na preporuku zdravstvenih radnika na jednom od njegovih visova, oko četiri kilometra udaljenom od Nove Varoši, sagrađen Zavod "Zlatar" sa oko 300 ležaja. Zavod "Zlatar", koji je 2007. godine dobio status Specijalne bolnice, podignut je na proplanku omeđenom četinarima, na 1.230 metara nadmorske visine, na insistiranje Svetske kardiološke organizacije, Srpskog lekarskog društva i Medicinskog fakulteta u Beogradu. Radeći studiju o mogućnostima rehabilitacije srčanih bolesnika na nadmorskim visinama između hiljadu i dve hiljade metara nadmorske visine, njihovi eksperti su utvrdili da ovdašnji vazduh blagotvorno deluje na kardiovaskularni sistem. Pored onih sa srčanim tegobama, ovde leka traže i oboleli od anemije, hipertenzije i bronhitisa.
 Planina Zlatar, duga 22 i široka 12 kilometara, ugnezdila se na prostoru između Lima, Bistrice, Nove Varoši i Peštera. Svojim severnim padinama blago se spušta u dolinu Uvca, dok je sa južne strane oštro zasečena dubokom klisurom reke Mileševka. Zlatar se, po svojoj veličini, ubraja u manje masive, a u njegovom imenu sažeta su sva njegova svojstva – guste šume, mirisne livade i proplanci, živopisna sela, umerena klima sa 265 sunčanih i oko 100 snežnih dana u godini - koja ga čine jenom od najlepših planina u Srbiji.
Sa visova Zlatara, od kojih je najviši Golo brdo sa 1.627 metara nadmorske visine, pogled puca na planinske predele u centralnoj Srbiji, Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini, a njegove blage padine pružaju izvrsne uslove za zimske sportove. Zbog lovišta u kojima obitava više vrsta plemenite divljači i tri bistra jezera u kanjonu Uvca, bogata ribom, Zlatar je sve omiljenija destinacija za lovce i ribolovce, a zahvaljujući markiranim stazama u njegovim čarima poslednjih godina uživaju ljubitelji dugih šetnji i vožnje planinskim biciklima.
Zbog svojih prirodnih odlika i vazuha koji blagotvorno deluje na ljudski organizam, planina Zlatar je 2006.godine uredbom Vlade Srbije proglašena vazdušnom banjom.
Planina Zlatar od Beograda je magistralom ka moru udaljena 280, a od železničke stanice Priboj na barskoj pruzi 35 kilometara. Zavod "Zlatar", hotel "Panorama", vila "Jelena" i Šumarska kuća raspolažu sa oko 500 postelja, a turistima je na raspolaganju i stotinak kreveta u privatnom smeštaju.
Na desetak kilometara od Nove Varoši i turističke zone na Zlataru nalazi se kanjon Uvca sa kolonijom beloglavog supa i pećinskim sistemom koji je sa svojih 6.185 metara kanala najduži u Srbiji. Na obodima kanjona podignute su i dve crkve brvnare u selu Kućani i Radijevići sa ikonama neprocenjive vrednosti, a u selu Božetići je i manastir Dubnica koji je obnovljen 2007. godine, nakon tri veka provedena u ruševinama. U selu Bistrica je crkva Svete Trojice građena krajem 13. veka i stavljena pod zaštitu države kao spomenik kulture, a u centru Nove Varoši renovirana zgrada turske kajmakame, odnosno sreskog načelstva. Za prilike i vreme u kome je nastala (početak 20. veka) ova zgrada je izgrađena vrlo raskošno i moderno i predstvalja retku građevinu turske građanske epohe, sa snažnim uticajem evropske arhitekture. |
|
